Büyüktatlı, Kahramanmaraşilinin Afşinilçesine bağlı bir beldedir. Büyüktatlı K.Maraş Afşin İlçesine Bağlı. Kahramanmaraşa 157 Km Afşin’e 42Km uzaklıkta olup ,2000 nüfus sayımına göre 5447 nüfusa sahip.
Çok eski yerleşim yerlerinden biri olup burada hititler ile kommagenler yaşadıklarına dair tarihi kalıntılar mevcut olup günümüze kadar korunabilenler vardır.Bunlardan (kis,kızoğlan kitabesi) burada kommagenlerin yaşadığı bulguları belirtir.Kommagenler orta çağda yaşamıştır.O zaman bölgede sık sık savaşlar ve istilalar yaşamıştır ve tarihi kalıntılar kaybolmuştur,Köyün yeri ovanın yakının da ki yayla olması münasebetiyle o zamanki hükümdarlara at yetiştirilen haralar bölgesi olup, en büyük hara(at yetiştirilen yer) da şimdi ki YALNIZ AĞACI civarındaymış.Yayla ile Oğlakkaya sı arasında günümüz de bile atların talim ve terbiye yerleri görülebilmektedir.O zamanlarda köyün yerin de bu haralara ait yayla evleri bulunmaktaymış. Bu haralar Elbistan ve Hunu’da bulunan hükümdarlarınmış.Uzunca bir süre çeşitli beylikler ve krallıkların eline geçmiş,el değiştirmiştir. Memluk sultanı Baybars anadolu seferi sırasında İlhanlı hükümdarı Abaka hanın ordularını bu bölge de bozguna uğratmıştır.O zamanlar Dikduran dağı (Bugünkü adı"İtgıran") tepesin de ki hüyük ve çatalkayadaki hüyükler gözetleme kuleleri olarak kullanılmıştır.Elbistan ovasında Sivas bölgesin de geçişte tek boğaz noktası ve tarihi yol olması münasebetiyle stratejik bir öneme sahip.Bölge daha sonra Moğollar hakimiyetine girmiş.Bölgeye ilk gelen Türkler Taraklı Halil bey ve eşrafıdır.Horasandan akınlarla çok sayıda Türk boyları gelmiş ve Dulkadiroğulları beyliğini kurmuştur.Bölge ve köyün 1399 yılına kadar Dulkadiroğlu beyliğin de daha sonra Yıldırım beyazit tarafından ele geçirilip,Osmanlı İmparatorluğuna katılmıştır.1400 Yılında 1521yılına kadar Osmanlı ile Dulkadir oğlu beyliği arasında defalarca el değiştirmiştir.1521 yılın da Ali beyin ortadan kaldırılmasıyla bölge Osmanlıya bırakılmıştır.O zamanlar da köyümüz de yaşayan halklarda bu zamanlardan yerleşmişlerdir.1521 yılından önce yaşayan kavimlerde şuan soyu süren yoktur.Horasan da Anadolu ya göçlerle gelen atalarımız önce Elbistan Kullartatlar da savaşlardan kaçmış şimdiki yere yerleşmişlerdir.Osmanlı zamanı da küçük bir mezra olup,yayla olarak kullanılmıştır. Osmanlının son zamanların da köy olmuş ve o zaman ki köy ahalisinden Çöllo isimli birisinin bölgesi olarak tanınırmış.İlk adı da Çöllollar dır. Oba büyük oba Osmanlı zamanların daki adlarından dır.Cumhuriyet’in ilanından sonra Afşine bağlı bir köy olarak Büyüktatlar adı verilmiştir . 1955 yılında köye ilkokul yapılmış 1977 yılında Orta okul, 1997 yılında çok proğramlı Lise yapılmıştır. Köyün ilk muhtarı ÇÖLLODUR.Çöllo ile başlayan muhtarlık daha sonra ismini elde edemediğimiz bir çok muhtarla ve ismini hatırladıklarımız Küpeli,Aliosman,Topkara,Mızrap,ile devam etmiş ve Mehmet kara ile 1994 yılına kadar köy olarak,ve bu tarihten itibaren belediyelik olup Büyüktatlı kasabası olmuştur.1994 yılında yapılan ilk seçim de meşeler kabilesinde de öğretmen olan "ZEKİ MEŞE" ilk belediye başkanı olmuştur.Daha sonra çetlerden "MEHMET CEREN" en son da 2004 yılındaki seçimle ZEKİ MEŞE seçilmiş ve görevini doldurmuştur...Kasabaya bağlı doğusunda bir mezrası(Alıçlı) ikide Mahallesi (Pınarbaşı ve Fatih) bulunmaktadır. Kasaba nın geçim kaynağı Hayvancılık ve tarıma dayalıdır. Yaylaları; Yellikaya,Yalınız,Büngüldek,Alıçlıkuyu, Sındılı,Abdullahoğlu, Elif ölenyurt, gibi. Kıraç arazilerinin en fazla olduğu alan Yellikaya ve Çakma. Sulak arazisi hacılar deresi. 1990 lı yıllara kadar hayvancılık ve tarımla geçimini sağlayan kasaba halkı 1990 lı yıllardan sonra göç vermeye başladı. Ağırlıklı olarak İstanbul olmak üzere Karabük , İzmit ,K.Maraş, Afşin ve Elbistan a göç başladı. 1980 li Yıllarda Üretime Geçen Afşin Termik santralı Civar köyleri olumsuz yönde etkilediği gibi Büyüktatlı kasabasını da yaşanmaz hale getirdi. 2000 li yıllarda B santralını aynı yöreye yapılması Afşin ve Elbistan ovasında olduğu gibi Büyüktatlar da da tarımı tamamen bitirdi.Kanser artıyor, buna bir çözüm bulun. Kasabaya ait soyağaçları aşağıda listelenmiş ve halen yaşamaktadırlar. CERENLER(Çetler), KARALAR (BIÇAKÇILAR EN BÜK KABİLE)
Bu yazının araştırması Büyüktatlı kasabasında Nazmi Gökdoğan´ a aittir