|
1. COĞRAFİ DURUMU
a) Komşuları: Çobanbeyli, Arıtaş, İncirli, Kırkısak, Dağlıca, Tanır, İnciköy ve Kangal.
b) Yeryüzü Şekilleri:40.000 dönümlük bir araziye sahip olan Altunelma kasabasının yaklaşık olarak 20.000 dönümlük kismi ekime elverişli düzlük bir çografi yapıya sahiptir. Kalan yarısı ise zamanla aşırı derece tahrip edilen ormanlık alanların yerinde kalan çıplak dağ ve tepelerden oluşmaktadır. Kasaba ahalisi ilkbahar, yaz ve sonbahar aylarında sürülerini otlatmak için buralara çıkarlar.
c) İklimi: İç Anadolu iklimi hüküm sürer. Yazlari sicak ve kurak kislari çok sert ve yağışlı geçer. Fakat son senelerde iklim özelliklerinde yumuşamalar görülmektedir.
d) Toprak ve Ekime Elverişliliği: Ekilebilir, ziraata elverisli toprak miktari 20.000 dönüm kadardır. Yeraltı suyunun yüzeye yakın olmayısı ve yazları sıcak ve kurak geçmesi sebebiyle kuru ziraat yapılmaktadır. Genelde buğday, arpa, nohut, fiğ gibi tahıl ürünleri yetişmektedir. Bunlarda ancak halkın ihtiyacını karşılayacak düzeydedir.
Ancak 1995'li yıllardan itibaren başlayan sulu tarıma geçme çalışması için, sondaj çalışmaları başlatılmış olup günümüze kadar artarak devam etmektedir. Sulu tarımla fasulye, ayçiçeği, pancar ve sebze meyve üretimi yapılmaktadır.
e) Akar ve Durgun Sular: Ulupınar isminde ve nene mezrasında nenenin gözü adlı kaynak suyu vardır. Bu kaynak suyu günümüzde içme suyu şebekesine bağlanmış olup içme suyu ihityacının bir kısmını karşılamaktadır.
f) Mesire Yerleri ve Tabi Güzellikler: Kasabada dogal güzelliğe sahip bir dinleme ve mesire yeri yoktur.
2. TARİHÇESİ
a) Adını Nereden Almaktadır: Bu konuda iki rivayet var.
· Eskiden buralar bol ormanli ve güzel yaylalara sahipken Türkmenler sürülerini otlatmak ve konaklamak için buralara gelmisler. Yaylalarda bol miktarda LOR üretimi yaparak çevre köylere satarlarmış. Çevrede bundan dolayi köye "LORLU KÖY" derlermiş. Sonradan halk dilinde "LORŞUIN" a dönüşmüştür, denilmektedir.
· Selçuklu Devleti döneminde Lorşun isimli bir komutanın bu yörede hüküm sürdügü ve NORŞUN adının buradan geldiği söylenmektedir.
· Daha sonra Afşin' de düzenlenen elma yarısında birinci olan kasabaya belediye meclis kararıyla "ALTUNELMA" ismi verilmistir.
b) İlk Yerleşenler ve Yerleşme Maksadı: Battal ogullari ve Musa Kayalar isimli iki kabiledir. Zamanla Afsin'den göç eden Ermeni'lerin arazileri üzerine, zamanın beyleri de çiftçi olarak gelmişlerdir.
c) Tarih Boyunca Kimlerin Elinde Kaldığı ve Üzerinde Kurulan Beylikler: Kayseri Rum İmparatorluğu, Anadolu Selçuklu Devleti, Dul Kadir oğullari Beyligi, Osmanli İmparatorluğu ve nihayet Türkiye Cumhuriyeti Devletinin elinde varlığını sürdürmektedir.
d) Harabeler ve Kimlerden Kaldığı: Köyde değerli bir tarihi eser görülmemektedir, fakat çevre tepelerde bulunan taş yiğinlarından bulunan Kayseri Rum İmparatorluğunun gözetleme ve haberleşme amacıyla kullandıkları söylenmektedir.
3. YAŞAYIŞ
a) Ev Yapıları: Evler gelenlikle kerpiçten yapilmistir. Fakat yeni teknolojik imkânlarla betonarme evler yapilmaktadir. Çatilari genelde düzdür. Fakat düz damlarin çatisi ve betonarme binalarin çatisi saçtan yapilmaktadir. Evlerin iç teçhizatlari disaridan alinan esyalarla donatilmistir. Kasabada el sanatlari pek gelistirilmemistir. Evler genis olup, döselidir.
b) Aile Tipi: Ataerkil bir aile tipinden modern aile tipi ve yasayisina dogru bir geçis vardir. Çok çocuklu bir aile yapinsa sahip olmayip, dogum kontrolü yapilmaktadir. Yinede aile 4-5 çocuga sahiptir.
c) Komşuluk Münasebetleri: Komsuluk münasebetleri eski gelenek ve göreneklere uygun olarak halen devam etmektedir. Komsular birbirlerine dügünlerde, bayramlarda, cenazede ve hatta günlük yasayislarinda birbirlerini ziyaret etmektedirler.
d) Nüfus: Kasabanin nüfusu 4.500-5.000 kisi civarindadir. Nüfusun bir kismi özellikle erkekler geçici olarak disarida çalismaktadirlar. Göç edenlerde vardir. Kadin erkek orani hemen hemen esit olup, okuma yazma orani %85' lerdedir. Kiz çocuklarinin erkek çocuklara göre yüksek okullara gitme sanslari düsüktür.
e) Gelenek ve Görenekler: Dügün, bayram ve diger özel günlerde hep geleneklere göre hareket ederler. Dügünler davul, zurna ve ilahi esliginde yapilir, çok hareketli ve canli geçer. Kadinlar ve erkekler kendi gruplari arasinda ayri ayri toplanip oynarlar. Dügün salonunda gençler arasinda güres yapilir. Baspehlivanlar seçilir. Dügün sonunda paralar ve hediyeler toplanir. Paralar gelinle damada dügün hediyesi olarak verilir. Baslik parasi var ama az miktardadir.
f) Kan Davası: Kan davasi geçmiste çok can almis, ancak günümüz de eski hizini kaybetmistir. Buna ragmen ara ara kan davasini aci sonuçlari halen devam etmektedir.
g) Giyimleri: Kadinlar genelde etek giyerler, azda olsa salvar ve pantolon giyenlerde vardir. Genç erkekler pantolon ve ceket yaslilar ise genelde salvar ve sakallidirlar.
h) Okul ile Münasebetleri: Halkin egitime olan ilgileri giderek artmaktadir. Ögretmenlerle diyaloglari iyi olup, okula maddi yardim konusunda geri planda kalmaktadirlar.
I) Muhtar-Halk İliskileri:1969 yılında kasabaya dönüşmesiyle muhtarlık, mahalle muhtarlığına dönüşmüştür. Kasabada;
Yeni Mahalle
Fatih Mahallesi
Yeşilyurt Mahallesi
Kalealtı Mahallesi, olmak üzere dört mahalle muhtarlığı vardır.
j) Yol Durumu: İlçeye asfaltla bağlıdır. Komşu kasaba ve köylere yol bağlantısı bulunmaktadır.
k) Sağlık Durumu: Kasabamızda bir sağlık ocağı mevcuttur. Mevcut sağlık personelleri görevlerini yapmaktadırlar.
l) Kasabaya Getirilmiş Devlet Hizmetleri: Bir Ilkögretim Okulu, bir Çok Programli lise, Saglik Ocagi ve Belediyenin yaptığı hizmetler vardır.
1995 yılına kadar kasabada Altunelma İlköğretim Okulu ve Altunelma Yeni İlköğretim Okulu adı altında iki ilköğretim ile eğitim-öğretim yürütülmekteidi 1995 yılından sonra kasabada modern yapıda tüm ihtiyaçları karşılayacak yeni bir bina hizmete girip kasabadaki iki ilköğretim Altunelma ilköğretim Okulu adı altında birleşerek eğitim-öğretim devam etmektedir.
m) Kasabanin Dış Dünya İle İlişkileri: Halkın yaşlıları hayvancılıkla, gençler ise geçimini kasaba dışında işçilikle, genelde inşaat sektöründe çalışarak sağlarlar. Yurt dışında çalışanlarda mevcuttur.
n) Çevrede Sıkça Kullanılan Atasözleri:
Sakalım yok ki sözüm tutulsun.
Yahşi yigit yaranından belli olur
Tilki tilkiliğini bildirinceye kadar, post elden gider.
Kör tuttuğunu kullanır
Anasına bak kızını al, toprağına bak bezini al.
El yumruğunu görmeyen, kendi yumruğunu kantar sanır.
Kafasında kırk tilki dolaşır, kırkınında kuyruğu birbirine değmez.
Tilki deliğine girememiş, arkasına bir de çalı bağlamış.
Denizleri aşar, arkta sıyanır.
Vurucu evlat, atıcı babaya danışmaz.
Şahin yavrusu şahin olur.
Kendi başını bağlamayan, Hunuya (Arıtaş) baş bağlamaya gider.
Ocağına çüklü çömelmeye.
o) Deyimler:
Tanıcanınala
Yaşların yaş üzüme döne
Karartın kalka
Yağlı kurşunlardan gidesin
Tufanlara tutulasın
Ciyerin pişe
İki yakan bir araya gelmeye
p) Mahalli Oyunlar ve Türküler:
Dokuzlu Demircioğlu
Üçayak Deliloy
Madımak Kırıkhan
Malatya Ceylan
Kaba Le le Çoban
Çiftetelli
Belli başlı türküsü olmamakla beraber Afşin ve elbistan ovasının yetiştirdiği meşhur ozanları vardır. Bunlardan;
1. Hayati Vasfi Taşyürek 5. Hafız Rahmi
2. Kul Hamit 6. İsmail İpek
3. Aşık Mahsuni Şerif 7. Hikmet Terzi
4. Kamil Bozkurt
4. EKONOMİK HAYAT
a) Geçim Kaynağı Ürünleri: Buğday, arpa, nohut, fiğ, culban, ayçiçeği azda olsa fasulye, şeker pancarı, kayısı ve elma yetiştiriliyor.
b) Beslenen Hayvanlar: Yaklaşık 3.000 küçükbaş, 1.500 kadar büyükbaş hayvan beslenmektedir.
|